Em li vê hêja, li vir ji gundê Darbaz malekî bûn cem Meta Zeyneb. Meta Zeyneb jî vir dibêjin toxtor. We were just here in the village of Darbaz, at Aunt Zeyneb's house. Aunt Zeyneb is called a doctor here.
Ne xwendiye, belê tu zanî milet diçin bajar a, toxtor pir kêm bûn, ji gund a toxtor derdiket. She hasn't studied, but you know people go to the city, doctors were very scarce, so doctors emerged from within the village.
Meta Zeyneb merheba. Aunt Zeyneb, hello.
Ehlen. Welcome.
Navê te dibêjin te toxtor e. Te çavan pak dikî, te çawa çavan pak dikî? Your name, they say you are a doctor. You clean eyes, how do you clean eyes?
Çavan ezê pak bikim. E çavî werimî ye, î heye kole, adim kole. Î heye qirş têdayî jî, ekê derînim. I clean eyes. If the eye is swollen, there is "kole" (eye drops), I give "kole". If there is a splinter/straw in it, I take it out.
Î heye hesin têdaye, ezê wereqê pênsê bidim ser zimanê xwe û derînim. If there is iron in it, I put a rolling paper on my tongue and take it out.
Çi gemar têdabe ekê derxim. Çi bêjî, ekê werin cem a, sîqetê xwe jî bime hine, atê çavî giyandê vî paçî huna fehret dikim û pê tînim der, ezê wî çakim hem yekî xwe didarînim. Whatever dirt is inside, I take it out. Whatever you say, let them come to me, even if it's grit, I put henna on it... I examine inside the eye with this eyelid like this and bring it out, I fix it, I remove every single bit.
Ji ber ku gund a jî hemî karê gunda dikin, cotkar in, yanî gemar dikevê, qirş dikevê, hesîn dikevê, têbata. Because in the village everyone does village work, they are farmers, meaning dirt gets in, straw gets in, iron gets in, etc.
Wane waye. That is how it is.
Te çend sal e vî karî dikî? How many years have you been doing this work?
Welle di emrê hejde he re, ez ji vî karî dikim yorim. Ne hirû ye, ne duhû ye. By God, since the age of eighteen, I have been doing this work, my son. It's not today, it's not yesterday.
Yanî tu çend salî bû? So how old were you?
Ez... înoke topa deh, deh û du salî bim, ev o karî dikim. Nav mileti me da. E hotim viro jî, karê min dîsa evî. I was... a girl of roughly ten, twelve years old when I started doing this work. Among our people. When I came here too, this was still my work.
Tu ji kuderê bû berê? Where were you from before?
Ez Çençelî bûm. I was from Çençel.
Tu ji gundê Çençelî ye? You are from the village of Çençel?
Çençelî bûm. Bavkê min Reşîdê Ehdo ye û apê min Hebeşê Ehdo ye. Hebeş libo darê bî. Paşê ji hotim viro, li viro jî min evê kora kir û min pak kir. I was from Çençel. My father is Reşîdê Ehdo and my uncle is Hebeşê Ehdo. Hebeş was a woodworker. Then I came here, and here I did this work and I cured.
E roj çend kes tên ba te? How many people come to you in a day?
Welle ekê bim kesê rûyê bozorê, e bibim yanî bîst tên. Ser bîsta ra tê. By God, if I say people on market day, if I count, twenty come. More than twenty come.
U l'viro jî dim dor tê. Noko e hotim giştim mal, hirû bozor e. And here too, around ten come. Just now I arrived home, today is market day.
Hîn min parî nan nexwari bû, pa rûniştin makînê hatin. U me ew ji ra bûyî mino destê xwe şûştin. Before I had even eaten a bite of bread, those from the machine [work] arrived and sat down. And I got up for them, washed my hands.
U me ew ji kerriye. Hem vê qironê, eynî o... him ew kerrî şîşe. And I removed that too. Both this corner... and that broken glass.
Hem isparto kerriye, eskê vê destê no jî bişûm, bi avê sîvta, paşê ji bi sabûn bişûm, û paşê ekê ecêb bidarînim. And rubbing alcohol too... I wash my hands like this with water first, then wash with soap, and then I extract the strange object.
Her sê çoriko ji ewa no tînim der. U paçê xwe ji e çêdikim. Every three or four of them, I bring them out like this. And I prepare my eyelid/cloth.
Paçê min racû hoqas in a. Kî mirre tînê? Welle ji Heleb tînin, ji Efrîn noko, ji rol be'dîno ji mirre dişînin. My technique is this much. Who brings them to me? By God, they bring them from Aleppo, from Afrin now, from far away places they send them to me.
Yanî tu diçî Rajo kar dikî? So you go to Rajo to work?
E li Rajo kar dikim. E norim tu derda. Bes rûyê bozorê. I work in Rajo. I don't go anywhere else. Only on market days.
Bozorê Rajo şemiyê, ekê dakavim sibê, û hettanî g'azon didê ji e l'olime. Rajo's market is Saturday, I go down in the morning, and until the call to prayer, I am there.
Orta xelas dibê, milet jî pir tê, na hindik tê? It ends in the middle of the day, do many people come or few?
Ne wey, dihurya, milet pir tê. Not like that, it's crazy, many people come.
E tu çiqasî perra distînî? So how much money do you take?
Welle î hay du sidî didê, î hay sê sidî didê, î hay sedî didê, î hay pêncî didê, li diho jî e novim. By God, this one gives 200, this one gives 300, this one gives 100, this one gives 50, yesterday I didn't get any.
Diha feqîra jî tên cema, evê risa dikim, ez ji novim. Yesterday poor people came to me, I treated them, I didn't take any.
Her yekî çavê xwo dêşê tê ba te? Everyone whose eye hurts comes to you?
Gelo kî qûlî kî çawa da, hewa didê. Yes.
Gelo kî qûlî kî çawa da, hewa didê. So whoever... whatever they give.
Yanî e nobêjim, e qut nokim, e nobêjim vuyî. Meaning I won't say, I won't set a price, I won't say "this much".
Bes e noko dibêm, ewê dikanê l'ser min temam bûye, zêde dibê. But now I say, the shop account is full for me, it becomes extra.
G'pêncî bê, ekê çêl merî ji risa kim nêpidim. If it's 50, I will treat 40 people and won't give [pay].
G'bûyî du sud, a diha meryo vê risa dikim didim, diha ji j'min rû dimînin keka, bes ê min e. If it became 200, I treat ten people and give [pay the debt], ten remain with me, son, that's enough for me.
Ekê çipkim. Serîkî min e. What will I do? It's just myself.
Woyî ji, g'qicikî, yanî feqîra, jinik feqîra, kî bêjî werê cem min, ekê j'berikê xwo darînim û pidim. Also, if a child, meaning poor people, a poor woman, whoever you say comes to me, I will take out from my own pocket and give.
E na berrda hacetê yonê pêra me. Ekê çipkim pêra? I am not after the need of money. What will I do with money?
Ne qickê min zewicîn, ne zewicî moyî, ne qickê min vî şîrî mû ne. Ekê çimkim... Neither my kids are getting married [now], nor... my kids are not on milk (babies) anymore. What will I do...
Çend zarokê te hene? How many children do you have?
Heft. Xwedê ji te ra bihêle. Sê qîzik û... Seven. May God spare yours. Three girls and...